Jałówka

O istnieniu ruin kościoła w Jałówce (gmina Michałowo) dowiedziałam się dopiero z filmu „Cząstka Podlasia”, który swoją premierę miał w grudniu 2014 roku i cieszył się tak dużą popularnością, że wyświetlano go w kinach również poza regionem. W lipcu udało mi się wreszcie namówić Rodziców na wycieczkę w tamte strony i po raz pierwszy zobaczyłam malownicze ruiny na żywo.

Wieś Jałówka znajduje się dziś nieopodal granicy z Białorusią, jednak ma bardzo bogatą historię. Pierwsze wzmianki o miejscowości Jałówka datowane są na początki XVI wieku, a już w roku 1545 lokowano tam miasto na mocy prawa magdeburskiego. Według legendy dokonał tego sam król Zygmunt Stary na prośbę swojej żony Bony, natomiast prawa miejskie miał nadać Jałówce Zygmunt August. W wielu źródłach natkniemy się na informację, iż w Jałówce gościł dwukrotnie król Stefan Batory. Miejscowość znajdowała się na traktach wiodących z Mazowsza na Ruś i z Brześcia do Wilna, jednak ucierpiała znacznie po przemarszach wojsk polskich i szwedzkich w czasie wojny północnej, a po upadku powstania styczniowego straciła prawa miejskie.

Dziś Jałówka to senna miejscowość na peryferiach Polski. Trudno odczuć tam genius loci… W miejscu dawnego rynku znajduje się bowiem bardzo zaniedbany skwer, na którym spotkaliśmy jedynie grupkę podpitej i przeklinającej młodzieży. Kosze na śmieci opróżniane są chyba bardzo rzadko, ponieważ wszystkie były przepełnione. Stare ławki, nieporządek. Zupełne przeciwieństwo cukierkowego skweru w Michałowie… Wśród drzew natkniemy się jednak na popiersie Zygmunta Augusta oraz tablicę informacyjną z krótkim rysem historycznym Jałówki.

IMG_6739

IMG_6740

IMG_6737

IMG_6743

Na szczęście poza zapuszczonym skwerem Jałówka jest dość zadbaną wsią. Tuż przy wjeździe od strony Białegostoku znajduje się kościół p.w. Przemienienia Pańskiego, który poszczycić się może dość bogatą historią.

IMG_6754

IMG_6755

IMG_6757

IMG_6756

Przy skwerze natomiast wybudowano w latach sześćdziesiątych cerkiew p.w. Podwyższenia Krzyża Pańskiego z imponująco złotą kopułą. Za świątynią znajduje się kilka zabytkowych nagrobków.

IMG_6736

IMG_6750

IMG_6745

IMG_6746

W centrum wsi musi być oczywiście i sklep spożywczy :) Poza tym mam dowód na to, że wciąż są dzieci, które latem bawią się tradycyjnie na dworze i rysują kredą po chodnikach :)

IMG_6751

IMG_6752

IMG_6753

Od skwerku odchodzi kilka zadbanych uliczek. A o bliskości granicy państwa przypominają nam przejeżdżające co jakiś czas samochody straży granicznej.

IMG_6749

IMG_6759

Prawdziwym high-lightem Jałówki są jednak wspomniane ruiny neogotyckiego kościoła p.w. św. Antoniego wybudowanego w latach 1910-1915, a zniszczonego przez Niemców w trakcie II wojny światowej. Miejsce niesamowite i pomimo dramatycznej historii malownicze. Tylko raz w roku odprawiana jest tam msza święta – w dzień patrona.

IMG_6760

IMG_6762

IMG_6765

IMG_6766

IMG_6767

IMG_6768

IMG_6769

IMG_6770

IMG_6772

IMG_6773

IMG_6774

IMG_6775

IMG_6776

IMG_6778

IMG_6779

IMG_6780

IMG_6781

IMG_6782

Nieopodal ruin znajduje się cmentarz. Ponoć jest tam grób rodziny Bohatyrowiczów, uwiecznionych w powieści „Nad Niemnem”. Szukaliśmy, przeczesując cmentarz z podziałem na sektory, jednak nie udało się nam go odnaleźć. Napotkaliśmy nagrobki z nazwiskiem Bohaterewicz, ale chyba nie o nie chodziło… Może ktoś z Was potrafiłby wskazać bardziej precyzyjną lokalizację tego właściwego grobu?

3 myśli na temat “Jałówka

  1. Albo nazwisko Bohatyrowiczów zostało zniekształcone, co często zdarza się na tych terenach, albo autor „Polska egzotyczna” przesadził. I tak zostało.
    Do obejrzenia pozostał jeszcze cmentarz żydowski i przepompownia gazu, choć do niej trudno dostać się.

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s